Wspomnienia i myśli
Natrętne wspomnienia, obrazy, koszmary, trudność w koncentracji, poczucie winy albo ciągłe wracanie myślami do wydarzenia.
Co leczymy
Trauma, strata i kryzysy
Trudne doświadczenie nie zawsze kończy się wraz z samym wydarzeniem. Jego skutki mogą powracać w postaci napięcia, lęku, wspomnień, problemów ze snem, wycofania albo trudności w relacjach. Podobnie strata lub poważny kryzys życiowy mogą przez dłuższy czas wpływać na sposób przeżywania siebie i codzienne funkcjonowanie. W Centrum Refleksja w Krakowie pomagamy osobom po doświadczeniach traumatycznych, w żałobie oraz przechodzącym przez trudne kryzysy i zmiany życiowe.
Trauma i reakcje pourazowe
Trudne doświadczenia mogą wpływać na emocje,
ciało, pamięć, relacje i poczucie bezpieczeństwa.
Strata i żałoba
Pomoc może być potrzebna, gdy doświadczenie straty
staje się szczególnie obciążające lub przedłużające.
Kryzysy życiowe
Powodem zgłoszenia może być również rozstanie,
choroba, utrata pracy lub inna nagła zmiana.
Możliwe reakcje
Skutki trudnego doświadczenia mogą pojawiać się na wielu poziomach
To, jak człowiek reaguje na traumę, stratę lub poważny kryzys, zależy między innymi od charakteru wydarzenia, wcześniejszych doświadczeń, dostępnego wsparcia i indywidualnego sposobu radzenia sobie.
Emocje i ciało
Lęk, złość, smutek, napięcie, poczucie zagrożenia, reakcje przestrachu, trudności ze snem albo silne reakcje fizyczne na przypomnienia.
Unikanie i wycofanie
Unikanie rozmów, miejsc i sytuacji, które mogą przypominać o wydarzeniu, ograniczanie aktywności lub dystansowanie się od innych.
Relacje i poczucie siebie
Trudność w zaufaniu, bliskości lub poczuciu bezpieczeństwa, odrętwienie emocjonalne, samotność albo zmiana sposobu, w jaki postrzegasz siebie i innych.
Obszary pomocy
Trauma, strata i kryzys nie są jednym doświadczeniem
Podobne wydarzenia mogą prowadzić do bardzo różnych reakcji. Podczas konsultacji ważniejsze od samej nazwy wydarzenia jest to, jakie skutki pozostawiło ono w życiu konkretnej osoby.
Trauma i reakcje po doświadczeniu traumatycznym
Wypadek, przemoc, zagrożenie życia, doświadczenie wykorzystania, nagła utrata bezpieczeństwa albo inne skrajnie obciążające wydarzenia mogą pozostawić długotrwałe konsekwencje psychiczne. Nie u każdej osoby po traumie rozwija się PTSD.
Więcej o traumie →Zespół stresu pourazowego
PTSD może rozwinąć się po doświadczeniu wyjątkowo zagrażającego lub przerażającego wydarzenia. Charakterystyczne trudności dotyczą ponownego przeżywania doświadczenia, unikania przypomnień oraz utrzymującego się poczucia zagrożenia. Objawy mogą istotnie wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Więcej o PTSD →Żałoba i przedłużające się trudności po stracie
Żałoba jest naturalną reakcją na utratę i może obejmować smutek, tęsknotę, złość, poczucie pustki, problemy ze snem oraz okresowe wycofanie. Pomoc może być szczególnie potrzebna, kiedy cierpienie pozostaje bardzo nasilone i przez długi czas utrudnia powrót do codziennego życia.
Kryzys życiowy i trudności adaptacyjne
Rozstanie, rozwód, choroba, utrata pracy, przeprowadzka, problemy rodzinne lub inna duża zmiana mogą przekraczać dotychczasowe możliwości radzenia sobie. Człowiek może wtedy doświadczać nasilonego lęku, przygnębienia, napięcia i trudności w funkcjonowaniu.
Skutki przemocy i trudnych doświadczeń relacyjnych
Doświadczenia przemocy, wykorzystania, zaniedbania lub długotrwałego braku bezpieczeństwa mogą wpływać na późniejsze relacje, regulację emocji, samoocenę oraz zdolność do zaufania innym osobom.
Utrata dotychczasowego poczucia stabilności
Nie każdy kryzys wiąże się z jednym dramatycznym wydarzeniem. Czasami jest skutkiem nałożenia się kilku zmian, przeciążenia lub poczucia, że dotychczasowy sposób życia przestał działać, a nowego jeszcze nie udało się zbudować.
Możesz zacząć od rozmowy
Nie musisz samodzielnie oceniać, czy to trauma, PTSD czy kryzys
Możesz opowiedzieć o wydarzeniu, o tym, co dzieje się od tamtej pory i w jaki sposób wpływa to na Twoje życie. Konsultacja służy zrozumieniu sytuacji i ustaleniu odpowiedniego dalszego kierunku.
Kiedy szukać pomocy
Warto zgłosić się wtedy, gdy skutki wydarzenia nadal ograniczają codzienne życie
Nie trzeba czekać na konkretną diagnozę. Powodem do konsultacji może być samo poczucie, że trudno odzyskać wcześniejsze poczucie bezpieczeństwa, równowagi albo zdolność do normalnego funkcjonowania.
wspomnienia, koszmary lub reakcje emocjonalne
związane z wydarzeniem regularnie powracają
coraz więcej sytuacji zaczynasz omijać,
żeby nie przypominały o trudnym doświadczeniu
stale czujesz napięcie, zagrożenie,
nadmierną czujność albo trudno Ci odpocząć
strata przez długi czas uniemożliwia powrót
do ważnych relacji, obowiązków lub aktywności
po kryzysie trudno Ci podejmować decyzje,
pracować, uczyć się lub radzić sobie z codziennością
zmienił się sposób, w jaki przeżywasz siebie,
innych ludzi, bliskość lub poczucie bezpieczeństwa
Pomoc w Refleksji
Jak może wyglądać psychoterapia po traumie, stracie lub kryzysie?
Sposób pracy zależy od rodzaju doświadczenia, aktualnych objawów, sytuacji życiowej oraz tego, jak wydarzenie wpłynęło na funkcjonowanie konkretnej osoby.
Terapia nie polega wyłącznie na ponownym opowiadaniu trudnego wydarzenia
W Refleksji pracujemy przede wszystkim w podejściu psychodynamicznym. Psychoterapia może pomagać rozumieć, jak doświadczenie wpłynęło na emocje, relacje, poczucie siebie, sposoby radzenia sobie i przeżywanie bezpieczeństwa.
Tempo pracy jest dostosowywane do możliwości pacjenta. Ważne jest stworzenie warunków, w których trudne doświadczenia mogą być stopniowo rozumiane i integrowane, bez sprowadzania całego życia osoby do tego, co ją spotkało.
Psychoterapia
Może pomagać w pracy nad skutkami traumy, doświadczeniem straty, trudnymi emocjami, relacjami i sposobami reagowania rozwiniętymi w odpowiedzi na wcześniejsze wydarzenia.
Konsultacja psychiatryczna
Może być potrzebna przy nasilonym lęku, depresji, poważnych problemach ze snem, objawach uniemożliwiających codzienne funkcjonowanie lub potrzebie oceny farmakoterapii.
Indywidualny kierunek pracy
Nie każda osoba po trudnym doświadczeniu potrzebuje tego samego rodzaju terapii. Pierwsze konsultacje pomagają określić, co jest obecnie najważniejszym obszarem pomocy.
Pierwsza konsultacja
Nie musisz opowiadać wszystkiego od razu
Pierwsze spotkania służą przede wszystkim zrozumieniu aktualnych trudności. Zakres i tempo rozmowy mogą być dostosowane do tego, o czym jesteś w stanie mówić w danym momencie.
Mówisz o tym, co dzieje się teraz
Punktem wyjścia mogą być objawy, trudności ze snem, napięcie, żałoba, relacje lub problemy z codziennym funkcjonowaniem.
Poznajesz z terapeutą kontekst
W miarę możliwości omawiacie wydarzenia i okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla obecnych trudności.
Oceniamy charakter problemu
Konsultacja pomaga rozróżnić między innymi reakcję na kryzys, trudności po traumie, PTSD, żałobę oraz współwystępujące problemy.
Ustalamy dalszy kierunek
Na tej podstawie można zaproponować psychoterapię, konsultację psychiatryczną albo inną odpowiednią formę pomocy.
Formy pomocy
Gdzie możesz zacząć?
Najczęściej pierwszym krokiem jest rozmowa ze specjalistą, która pozwala określić charakter trudności oraz najbardziej odpowiednią formę dalszej pomocy.
Psychoterapia indywidualna
Regularna praca nad skutkami trudnych doświadczeń,
emocjami, relacjami i odzyskiwaniem większego
poczucia bezpieczeństwa.
Sprawdź psychoterapię indywidualną →
Konsultacja psychiatryczna
Ocena psychiatryczna w sytuacji nasilonych objawów
lub wtedy, gdy potrzebne jest rozważenie
dodatkowego leczenia.
Sprawdź konsultacje psychiatryczne →
Konsultacje diagnostyczne
Pomoc w zrozumieniu charakteru trudności
i ustaleniu odpowiedniego kierunku dalszej pracy.
Sprawdź konsultacje diagnostyczne →
Trauma a PTSD
Doświadczenie traumy nie oznacza automatycznie PTSD
Człowiek może po bardzo trudnym wydarzeniu przez pewien czas doświadczać silnych emocji, problemów ze snem, napięcia lub wracających wspomnień. Sam fakt przeżycia traumatycznej sytuacji nie jest jednak równoznaczny z rozpoznaniem zespołu stresu pourazowego.
PTSD wiąże się z określonym wzorcem utrzymujących się trudności po traumie, między innymi ponownym przeżywaniem wydarzenia, unikaniem jego przypomnień oraz utrzymującym się poczuciem zagrożenia. Dlatego diagnoza powinna opierać się na pełnej ocenie klinicznej.
Czytaj dalej
Więcej o traumie i PTSD
Jeśli chcesz dokładniej poznać te zagadnienia, możesz przejść do istniejących, bardziej szczegółowych materiałów Refleksji.
FAQ
Najczęstsze pytania o traumę, stratę i kryzys
Czy każda trauma prowadzi do PTSD?
Nie. Po trudnym lub traumatycznym wydarzeniu mogą pojawić się
różne reakcje psychiczne, ale nie u każdej osoby rozwija się
zespół stresu pourazowego.
PTSD ma określony obraz kliniczny
i jego rozpoznanie wymaga szerszej oceny objawów
oraz ich wpływu na funkcjonowanie.
Czy trzeba dokładnie opowiadać o traumie już na pierwszym spotkaniu?
Nie. Pierwsza konsultacja może rozpocząć się
od rozmowy o tym, czego doświadczasz obecnie
i jak wpływa to na codzienne życie.
Zakres rozmowy o samym wydarzeniu
powinien uwzględniać Twoje możliwości
i etap pracy terapeutycznej.
Czy żałoba jest zaburzeniem psychicznym?
Nie. Żałoba jest naturalną reakcją na stratę
i u różnych osób może przebiegać w bardzo różny sposób.
W niektórych sytuacjach cierpienie związane ze stratą
pozostaje jednak wyjątkowo nasilone i długotrwałe
albo współwystępuje z depresją
czy innymi trudnościami wymagającymi pomocy.
Czy można zgłosić się na terapię po rozstaniu lub innym kryzysie?
Tak. Powodem do konsultacji nie musi być
rozpoznane zaburzenie psychiczne.
Rozstanie, choroba, utrata pracy,
poważny konflikt rodzinny lub inna zmiana życiowa
mogą być wystarczającym powodem,
jeśli trudno sobie z nimi poradzić
albo zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Czy trauma może wpływać na relacje wiele lat później?
Tak. U części osób doświadczenia związane
z brakiem bezpieczeństwa, przemocą lub stratą
mogą wpływać na późniejszą zdolność do zaufania,
bliskości, regulowania emocji
i reagowania w relacjach.
W terapii można przyglądać się tym powiązaniom
w szerszym kontekście życia osoby.
Czy przy PTSD potrzebna jest konsultacja psychiatryczna?
Nie zawsze, ale może być szczególnie ważna,
gdy objawy są bardzo nasilone,
znacząco utrudniają sen lub funkcjonowanie,
współwystępuje depresja albo potrzebna jest
ocena farmakoterapii.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia
zadzwoń pod numer 112 lub 999 albo zgłoś się
do najbliższego SOR lub izby przyjęć szpitala
z oddziałem psychiatrycznym.
Możesz także skorzystać z całodobowego,
bezpłatnego Centrum Wsparcia dla osób dorosłych
w kryzysie psychicznym pod numerem
800 70 2222.
Rejestracja na psychoterapię nie zastępuje pomocy
w nagłym kryzysie.
Trudne doświadczenie nie musi definiować całego dalszego życia
Jeśli skutki traumy, straty albo kryzysu nadal wpływają na Twoje emocje, relacje lub codzienne funkcjonowanie, możesz zacząć od konsultacji.