Reakcje seksualne
Zmniejszone pożądanie, trudności z podnieceniem, erekcją, orgazmem albo wytryskiem.
Trudności seksualne mogą dotyczyć pożądania, podniecenia, erekcji, orgazmu, wytrysku, bólu podczas zbliżeń lub trudności z penetracją. Mogą również wiązać się z lękiem przed bliskością, obrazem własnego ciała albo funkcjonowaniem seksualnym w związku. Ich przyczyny mogą być biologiczne, psychiczne i relacyjne oraz wzajemnie na siebie oddziaływać. W Centrum Refleksja w Krakowie prowadzimy konsultacje i psychoterapię psychoseksuologiczną dla osób dorosłych oraz par.
Podobny objaw może mieć bardzo różne przyczyny. Znaczenie mogą mieć reakcje organizmu, emocje, sposób myślenia o sobie, wcześniejsze doświadczenia, aktualny stan zdrowia oraz relacja z partnerem lub partnerką.
Zmniejszone pożądanie, trudności z podnieceniem, erekcją, orgazmem albo wytryskiem.
Lęk przed zbliżeniem, wstyd, poczucie winy, napięcie, obawa przed oceną albo presja, by „sprawdzić się” seksualnie.
Różnice w potrzebach seksualnych, trudności w komunikowaniu pragnień, utrata bliskości lub napięcie wokół inicjowania seksu.
Trudność w akceptacji ciała, silny samokrytycyzm, wstyd związany z seksualnością albo obawa przed pokazaniem się drugiej osobie.
Sama obecność pojedynczego objawu nie wystarcza do rozpoznania. Ważne są między innymi jego powtarzalność, kontekst, związane z nim cierpienie oraz możliwe czynniki psychiczne, relacyjne i medyczne.
Zainteresowanie seksualne może zmieniać się pod wpływem stresu, zdrowia, relacji, samopoczucia psychicznego, leków i wielu innych czynników. Powodem konsultacji może być utrzymująca się zmiana, która powoduje cierpienie lub istotne problemy w relacji.
Powtarzające się problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji albo z odczuwaniem pobudzenia seksualnego mogą wiązać się zarówno z czynnikami psychicznymi, jak i zdrowiem fizycznym, lekami oraz innymi czynnikami biologicznymi.
Problem może polegać na braku orgazmu, jego znacznym opóźnieniu lub trudności występującej tylko w określonych sytuacjach. Znaczenie mogą mieć zarówno czynniki psychiczne i relacyjne, jak i biologiczne.
Trudności związane z czasem lub możliwością wytrysku mogą prowadzić do napięcia, presji, obawy przed kolejnym kontaktem seksualnym i unikania zbliżeń.
Ból, nasilone napięcie, lęk przed penetracją albo trudność z jej odbyciem wymagają uważnej oceny. Czynniki psychiczne mogą mieć znaczenie, ale należy również uwzględnić możliwe przyczyny medyczne.
Powodem konsultacji nie musi być konkretna dysfunkcja fizjologiczna. Trudność może dotyczyć lęku przed bliskością, wstydu, komunikowania potrzeb, obrazu własnego ciała albo powtarzających się problemów w relacjach intymnych.
Nie zawsze da się podzielić problem na „psychiczny” albo „fizyczny”. Różne czynniki mogą wpływać na siebie nawzajem i podtrzymywać trudność.
Funkcjonowanie seksualne może zmieniać się w związku z chorobą, zmianami hormonalnymi, bólem, kondycją organizmu lub innymi czynnikami zdrowotnymi.
Niektóre leki mogą wpływać na pożądanie, erekcję, pobudzenie, orgazm lub inne aspekty funkcjonowania seksualnego. Zmiany leczenia powinny być omawiane z lekarzem.
Przewlekły stres, obniżony nastrój, lęk, presja i nadmierna koncentracja na własnej reakcji seksualnej mogą utrudniać spontaniczne przeżywanie bliskości.
Znaczenie mogą mieć wcześniejsze doświadczenia relacyjne, sposób przeżywania własnego ciała, przekonania dotyczące seksualności, wstyd, granice oraz trudne lub traumatyczne doświadczenia.
Konflikty, brak poczucia bezpieczeństwa, różnice w potrzebach, trudności w komunikowaniu pragnień lub zmiana jakości relacji mogą wpływać również na wspólne życie seksualne.
Koncentracja na tym, czy erekcja się utrzyma, czy uda się osiągnąć orgazm albo czy druga osoba będzie zadowolona, może zwiększać napięcie i dodatkowo utrudniać reakcję seksualną.
Pierwsza konsultacja służy właśnie temu, żeby lepiej zrozumieć problem i ustalić, czy potrzebna jest psychoterapia, praca psychoseksuologiczna, konsultacja lekarska czy połączenie kilku form pomocy.
Nie każda zmiana w życiu seksualnym wymaga leczenia. Konsultacja może być jednak pomocna, jeśli problem powoduje cierpienie, ogranicza bliskość albo prowadzi do unikania seksualności.
Nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla wszystkich problemów seksualnych. Pierwszym etapem jest ustalenie, jakie czynniki mają największe znaczenie w konkretnej sytuacji.
W pracy psychoseksuologicznej można uwzględniać aktualne objawy, stan zdrowia, relacje, wcześniejsze doświadczenia, emocje, sposób przeżywania własnego ciała oraz przekonania związane z seksualnością.
W zależności od charakteru problemu dalsza pomoc może obejmować psychoterapię, oddziaływania psychoseksuologiczne, pracę partnerską, konsultację psychiatryczną lub ocenę odpowiedniego lekarza.
Jeśli występuje ból, nagła zmiana funkcjonowania seksualnego albo podejrzenie przyczyny somatycznej, psychoterapia nie powinna zastępować potrzebnej diagnostyki medycznej.
Konsultacja pozwala przyjrzeć się biologicznym, psychicznym i relacyjnym aspektom trudności seksualnej oraz zaplanować dalszą pomoc.
Może obejmować emocjonalne źródła problemu, wstyd, lęk, relację z własnym ciałem, bliskość i wcześniejsze doświadczenia.
Przy problemach dotyczących pary pomoc może obejmować również wspólną pracę, a przy podejrzeniu przyczyn somatycznych — odpowiednią konsultację lekarską.
Konsultacja służy poznaniu charakteru trudności, jej historii i czynników, które mogą mieć znaczenie dla dalszej pomocy.
Rozmawiacie o tym, co skłoniło Cię do konsultacji, kiedy pojawia się problem i jak wpływa na życie seksualne lub relację.
Ważna może być historia zdrowia, relacji, wcześniejszego leczenia oraz wydarzeń, które mogły wpłynąć na aktualną sytuację.
Specjalista bierze pod uwagę aspekty biologiczne, psychologiczne i relacyjne oraz ocenia, czy potrzebna jest dodatkowa diagnostyka.
Dalsza praca może mieć charakter indywidualny lub partnerski i być dostosowana do konkretnego problemu.
Przy trudnościach seksualnych najbardziej bezpośrednim miejscem rozpoczęcia pomocy jest konsultacja psychoseksuologiczna. W zależności od sytuacji możliwa jest również psychoterapia indywidualna lub praca z parą.
Orientacja seksualna sama w sobie nie jest zaburzeniem psychicznym. Różnice w potrzebach, preferencjach czy sposobie przeżywania seksualności również nie są automatycznie problemem wymagającym leczenia.
Powodem do skorzystania z pomocy może być natomiast cierpienie, wstyd, lęk, trudność w akceptacji siebie, konflikty w relacji lub inne problemy, z którymi dana osoba rzeczywiście się zgłasza.
Tożsamość transpłciowa nie jest zaburzeniem psychicznym. W ICD-11 niezgodność płciowa została przeniesiona poza rozdział zaburzeń psychicznych do obszaru dotyczącego zdrowia seksualnego. Celem psychoterapii nie jest zmienianie orientacji seksualnej ani tożsamości płciowej.
Na stronie oferty znajdziesz więcej informacji o konsultacji psychoseksuologicznej i możliwych formach dalszej pracy.
Jeśli problem związany z pożądaniem, reakcją seksualną, bólem lub bliskością zaczyna wpływać na Twoje samopoczucie albo relację, możesz zacząć od konsultacji psychoseksuologicznej.