Ciało
Kołatanie serca, napięcie mięśni, drżenie, uczucie ucisku, duszność, bóle głowy, dolegliwości żołądkowe, zawroty głowy lub trudności ze snem.
Co leczymy
Nerwica – objawy i psychoterapia
„Nerwica” to określenie nadal często używane przez osoby doświadczające przewlekłego lęku, napięcia, niepokoju oraz objawów odczuwanych w ciele. Nie odpowiada ono jednej współczesnej diagnozie. Dlatego w Centrum Refleksja w Krakowie zaczynamy nie od etykiety, lecz od zrozumienia konkretnych objawów, sytuacji życiowej i sposobu funkcjonowania danej osoby.
Objawy psychiczne i cielesne
Napięcie może być odczuwane zarówno
w emocjach i myślach, jak i w ciele.
Nie musisz znać diagnozy
Możesz zgłosić się po prostu z opisem
tego, czego obecnie doświadczasz.
Dobór dalszej pomocy
W zależności od sytuacji może to być psychoterapia,
konsultacja psychiatryczna lub ocena medyczna.
Czym jest nerwica?
„Nerwica” opisuje różne trudności, a nie jedną współczesną diagnozę
Termin jest nadal powszechnie rozumiany i używany, ale obecne klasyfikacje diagnostyczne opisują poszczególne problemy bardziej szczegółowo.
Ważne rozróżnienie
Liczy się to, czego doświadczasz, a nie sama nazwa
Pod określeniem „nerwica” mogą kryć się różne doświadczenia: przewlekły lęk, napięcie, napady silnego niepokoju, objawy somatyczne, trudności ze snem, uporczywe zamartwianie się albo inne problemy nasilające się pod wpływem stresu.
Współczesna diagnostyka rozdziela część tych objawów pomiędzy różne grupy zaburzeń. Dlatego podczas konsultacji nie zakładamy z góry, że określenie „nerwica” oznacza jedno konkretne rozpoznanie.
Objawy nerwicowe
Objawy mogą dotyczyć ciała, emocji, myśli i zachowania
U różnych osób obraz trudności może wyglądać inaczej. Czasem najbardziej dokucza lęk, czasem objawy fizyczne, a czasem ciągłe napięcie i poczucie niemożności odpoczynku.
Emocje
Niepokój, napięcie, rozdrażnienie, poczucie zagrożenia, trudność w wyciszeniu albo nagłe fale silnego lęku.
Myśli
Ciągłe zamartwianie, przewidywanie negatywnych scenariuszy, trudności z koncentracją lub uporczywe analizowanie objawów i zagrożeń.
Zachowanie
Unikanie sytuacji wywołujących napięcie, częste poszukiwanie upewnienia, ograniczanie aktywności albo wycofywanie się z codziennych działań.
Jak może wyglądać problem?
Objawy nerwicowe mogą przyjmować różne formy
Poniższe przykłady nie są osobnymi diagnozami. Pokazują raczej sposoby, w jakie osoby opisujące swój problem jako „nerwicę” mogą doświadczać trudności.
Przewlekły niepokój
Trudno się rozluźnić, myśli stale wracają do możliwych problemów, a nawet spokojne sytuacje nie przynoszą pełnego poczucia bezpieczeństwa.
Dolegliwości fizyczne
Napięciu psychicznemu mogą towarzyszyć realnie odczuwane objawy fizyczne, takie jak kołatanie serca, ból, ucisk, problemy żołądkowe, drżenie czy zawroty głowy.
Nasilanie objawów w trudnych sytuacjach
Objawy mogą stawać się silniejsze w okresach przeciążenia, konfliktów, zmian życiowych lub innych sytuacji wywołujących napięcie.
„Wiem, że reaguję zbyt mocno, ale nie potrafię tego zatrzymać”
Osoba może dostrzegać, że poziom lęku lub napięcia nie odpowiada sytuacji, a mimo to mieć trudność z ograniczeniem swojej reakcji.
Możesz zacząć od rozmowy
Nie musisz wiedzieć, czy to „nerwica”
Jeśli objawy powodują cierpienie albo zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie, możesz zgłosić się z opisem tego, co obecnie jest dla Ciebie najtrudniejsze.
Perspektywa psychodynamiczna
Skąd mogą brać się objawy nerwicowe?
Nie ma jednej przyczyny, która wyjaśniałaby wszystkie objawy określane jako nerwicowe. W psychoterapii ważne jest poznanie ich indywidualnego kontekstu.
Objaw może mieć znaczenie wykraczające poza sam moment pojawienia się lęku
W podejściu psychodynamicznym zwraca się uwagę między innymi na wewnętrzne konflikty, trudne do przeżycia emocje, sposoby radzenia sobie z napięciem oraz utrwalone wzorce funkcjonowania i relacji.
Objaw nie jest wtedy rozumiany wyłącznie jako coś, co należy jak najszybciej usunąć. Psychoterapia może służyć także zrozumieniu, dlaczego pojawia się właśnie w określonych sytuacjach, co go nasila i jaką rolę pełni w sposobie radzenia sobie z emocjami.
Wewnętrzne konflikty
Napięcie może być związane z trudnością pogodzenia sprzecznych potrzeb, pragnień, obowiązków lub oczekiwań.
Emocje i mechanizmy obronne
Znaczenie może mieć sposób, w jaki osoba rozpoznaje, przeżywa i reguluje trudne emocje.
Powtarzające się wzorce
Objawy można również rozpatrywać w kontekście relacji, doświadczeń życiowych i utrwalonych sposobów reagowania.
Kiedy szukać pomocy
Warto skonsultować objawy, gdy zaczynają ograniczać codzienne życie
Nie trzeba czekać, aż trudności staną się skrajnie nasilone. Znaczenie ma przede wszystkim to, jak długo się utrzymują i jak bardzo wpływają na Twoje funkcjonowanie.
napięcie lub niepokój utrzymują się
przez dłuższy czas i trudno je samodzielnie regulować
objawy z ciała często powracają
albo nasilają się w okresach stresu
coraz częściej unikasz sytuacji,
które mogą wywołać lęk lub dyskomfort
objawy pogarszają sen,
koncentrację, pracę, naukę lub relacje
wiele uwagi pochłania obserwowanie organizmu,
martwienie się objawami lub szukanie zapewnienia
widzisz, że dotychczasowe sposoby radzenia sobie
z napięciem przestają wystarczać
Pomoc w Refleksji
Jak może wyglądać psychoterapia objawów nerwicowych?
Sposób pracy zależy od charakteru objawów, ich nasilenia, historii osoby i tego, co zostanie rozpoznane podczas pierwszych konsultacji.
Celem jest nie tylko zmniejszenie cierpienia, ale również lepsze zrozumienie jego źródeł
W Centrum Refleksja psychoterapia jest prowadzona przede wszystkim w podejściu psychodynamicznym. Terapeuta pomaga przyglądać się objawom, emocjom, napięciu, wewnętrznym konfliktom oraz powtarzającym się sposobom reagowania i tworzenia relacji.
Pierwsze konsultacje służą rozpoznaniu problemu. Na ich podstawie można ustalić, czy psychoterapia jest odpowiednią formą pomocy oraz jaki dalszy sposób pracy będzie właściwy.
Psychoterapia
Może pomóc rozumieć to, co wywołuje i podtrzymuje napięcie, oraz stopniowo zmieniać utrwalone sposoby przeżywania i reagowania.
Konsultacja psychiatryczna
Może być wskazana, gdy objawy są nasilone, znacznie utrudniają funkcjonowanie lub warto rozważyć leczenie farmakologiczne.
Ocena medyczna
Objawów fizycznych nie należy automatycznie przypisywać psychice. Nowe, silne lub niepokojące dolegliwości powinny być odpowiednio ocenione przez lekarza.
Pierwsza konsultacja
Nie musisz przychodzić z gotowym rozpoznaniem
Wystarczy, że opowiesz, co się dzieje, od kiedy trwa i w jaki sposób wpływa na Twoje życie.
Opisujesz trudności
Możesz opowiedzieć o lęku, napięciu, objawach fizycznych, myślach i sytuacjach, w których problem się nasila.
Patrzymy na kontekst
Specjalista pyta o czas trwania objawów, codzienne funkcjonowanie, stresory, relacje i wcześniejsze doświadczenia.
Rozpoznajemy problem
Sprawdzamy, jak najlepiej rozumieć zgłaszane trudności i czy potrzebne są dodatkowe konsultacje.
Ustalamy dalszy kierunek
Może nim być psychoterapia, konsultacja psychiatryczna, diagnostyka lub inna odpowiednia forma pomocy.
Formy pomocy
Gdzie możesz zacząć?
Dobór formy pomocy zależy od obrazu trudności i przebiegu konsultacji.
Psychoterapia indywidualna
Regularna praca nad objawami,
napięciem i szerszymi wzorcami
emocjonalnymi oraz relacyjnymi.
Sprawdź psychoterapię indywidualną →
Konsultacja psychiatryczna
Ocena lekarska,
diagnostyka i możliwość omówienia
farmakoterapii, jeśli jest zasadna.
Sprawdź konsultacje psychiatryczne →
Konsultacje diagnostyczne
Pomoc w dokładniejszym rozpoznaniu
charakteru trudności
i ustaleniu dalszego kierunku.
Sprawdź konsultacje diagnostyczne →
Powiązany temat
Nerwica a zaburzenia lękowe
Nerwica i zaburzenia lękowe nie są dziś pojęciami tożsamymi. „Nerwica” jest szerszym, historycznym określeniem, podczas gdy współczesna diagnostyka wyróżnia konkretne zaburzenia lękowe, takie jak zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie paniczne, fobie czy lęk społeczny.
Jeśli główną trudnością jest właśnie silny lub przewlekły lęk, napady paniki, fobie albo unikanie, zobacz również naszą stronę poświęconą zaburzeniom lękowym.
Czytaj dalej
Więcej o nerwicy i jej objawach
Jeśli szczególnie niepokoją Cię objawy odczuwane w ciele, możesz przeczytać także nasz materiał poświęcony temu zagadnieniu.
FAQ
Najczęstsze pytania o nerwicę
Czym jest nerwica?
„Nerwica” jest historycznym i potocznym określeniem
obejmującym różne problemy związane między innymi
z lękiem, napięciem i objawami z ciała.
Nie odpowiada jednej współczesnej kategorii diagnostycznej,
dlatego podczas konsultacji ważniejsze jest dokładne
poznanie konkretnych objawów niż sama nazwa.
Jakie są objawy nerwicy?
Osoby używające określenia „nerwica”
często opisują między innymi przewlekły niepokój,
napięcie, zamartwianie, problemy ze snem,
trudności z koncentracją,
kołatanie serca, drżenie,
duszność, zawroty głowy
lub dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Podobne objawy mogą mieć jednak różne przyczyny.
Czy nerwica może powodować objawy fizyczne?
Silnemu lub przewlekłemu napięciu psychicznemu
mogą towarzyszyć realne objawy fizyczne,
takie jak kołatanie serca,
napięcie mięśni, drżenie,
duszność, zawroty głowy
czy dolegliwości żołądkowe.
Nowych lub niepokojących objawów fizycznych
nie należy jednak automatycznie przypisywać psychice
i warto skonsultować je z lekarzem.
Czym różni się nerwica od zaburzeń lękowych?
„Nerwica” jest szerokim,
historycznie utrwalonym określeniem.
Zaburzenia lękowe są natomiast
konkretną współczesną grupą diagnostyczną
obejmującą między innymi zaburzenie lękowe uogólnione,
zaburzenie paniczne,
lęk społeczny, agorafobię
i fobie specyficzne.
Czy nerwicę leczy się psychoterapią?
Psychoterapia może być odpowiednią formą pomocy
w przypadku wielu trudności określanych
przez pacjentów jako nerwicowe.
Konkretny sposób leczenia zależy jednak
od obrazu objawów i rozpoznania dokonanego
podczas konsultacji.
Czy przy objawach nerwicowych potrzebny jest psychiatra?
Nie każda osoba potrzebuje konsultacji psychiatrycznej.
Może być ona szczególnie przydatna,
gdy objawy są nasilone,
znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie,
pojawiają się poważne problemy ze snem
albo warto ocenić zasadność farmakoterapii.
Czy muszę wiedzieć, czy mam nerwicę, zanim zgłoszę się na konsultację?
Nie. Wystarczy opisać,
jakie objawy występują,
jak długo trwają
i w jaki sposób wpływają na Twoje życie.
Pierwsze konsultacje służą właśnie temu,
żeby lepiej zrozumieć charakter trudności
i zaplanować dalszą pomoc.
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny
i nie zastępują indywidualnej diagnozy ani konsultacji medycznej.
Nowe, silne lub niepokojące objawy fizyczne
warto skonsultować również z lekarzem.
Nie musisz samodzielnie ustalać, skąd biorą się objawy
Jeśli lęk, napięcie lub nawracające dolegliwości zaczynają ograniczać Twoje codzienne życie, możesz zacząć od konsultacji. Pierwszym krokiem jest zrozumienie problemu.