Emocje
Drażliwość, napięcie, niepokój, frustracja, poczucie przytłoczenia albo trudność w spokojnym odpoczynku.
Stres jest naturalną reakcją na wymagające sytuacje. Problem może pojawić się wtedy, gdy napięcie utrzymuje się przez długi czas, trudno odzyskać równowagę, a obowiązki zaczynają przekraczać dostępne zasoby. Przewlekły stres i przeciążenie mogą wpływać na emocje, sen, koncentrację, ciało, relacje i codzienne funkcjonowanie. W Centrum Refleksja w Krakowie pomagamy osobom, które mają poczucie, że od dłuższego czasu funkcjonują pod zbyt dużą presją.
Organizm reaguje stresem, gdy mierzymy się z wymaganiem, zmianą, presją lub zagrożeniem. Trudność pojawia się wtedy, gdy obciążenie utrzymuje się przez dłuższy czas, a możliwości regeneracji okazują się niewystarczające.
Stres może pojawiać się w odpowiedzi na pracę, naukę, konflikty, problemy rodzinne, opiekę nad bliską osobą, chorobę, trudną zmianę życiową albo nałożenie się wielu obowiązków.
Jeżeli trudności utrzymują się, ważne jest również sprawdzenie, czy za zmęczeniem, napięciem albo problemami ze snem nie stoją depresja, zaburzenia lękowe, problemy zdrowotne lub inne czynniki.
U różnych osób stres może wyglądać inaczej. Czasem najbardziej widoczne są emocje, czasem problemy ze snem, napięcie w ciele albo trudność z koncentracją i codziennym działaniem.
Drażliwość, napięcie, niepokój, frustracja, poczucie przytłoczenia albo trudność w spokojnym odpoczynku.
Trudność z koncentracją, ciągłe analizowanie obowiązków, problemy z podejmowaniem decyzji, poczucie chaosu lub trudność z oderwaniem myśli od problemów.
Zmęczenie, napięcie mięśni, bóle głowy, problemy ze snem, dolegliwości żołądkowe albo poczucie ciągłego pobudzenia.
Trudność z organizacją, pogorszenie efektywności, ograniczanie odpoczynku, wycofywanie się z aktywności albo poczucie ciągłego działania pod presją.
Znaczenie ma zarówno sytuacja zewnętrzna, jak i sposób reagowania na wymagania, odpowiedzialność, własne potrzeby i granice.
Praca, nauka, rodzina, opieka nad innymi i codzienne obowiązki mogą nakładać się na siebie w taki sposób, że coraz trudniej znaleźć przestrzeń na regenerację.
Niektórym osobom trudno odmówić kolejnego zadania, powiedzieć, że czegoś jest za dużo albo uznać własny odpoczynek za wystarczająco ważny.
Bardzo wysokie wymagania wobec siebie, lęk przed błędem albo trudność w uznaniu czegoś za wystarczająco dobre mogą podtrzymywać napięcie nawet wtedy, gdy obiektywnie można już odpocząć.
Długotrwała niepewność, konflikty, problemy finansowe, choroba, zmiany zawodowe albo inne trudne sytuacje mogą utrzymywać organizm w stanie przewlekłego napięcia.
Nawet czas wolny może nie przynosić ulgi, jeśli nadal towarzyszy mu napięcie, poczucie winy, myślenie o obowiązkach albo przekonanie, że zawsze trzeba coś robić.
Czasem kolejne okresy przeciążenia pojawiają się mimo zmiany pracy, projektu czy sytuacji. Wtedy warto przyjrzeć się również własnym wzorcom działania, wymaganiom i sposobowi stawiania granic.
Jeśli masz poczucie, że od dłuższego czasu żyjesz pod presją i coraz trudniej naprawdę odpocząć, możesz zgłosić się na konsultację zanim przeciążenie jeszcze bardziej wpłynie na Twoje funkcjonowanie.
Nie ma potrzeby czekać, aż codzienne funkcjonowanie całkowicie się załamie. Konsultacja może być pomocna, gdy dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają wystarczać.
W terapii nie chodzi wyłącznie o nauczenie się lepszej organizacji czasu albo zwiększenie produktywności. Ważne jest również zrozumienie, dlaczego określony sposób funkcjonowania prowadzi do przeciążenia i dlaczego trudno go zmienić.
W Centrum Refleksja psychoterapia jest prowadzona przede wszystkim w podejściu psychodynamicznym. Praca może obejmować sposób przeżywania wymagań, własnej wartości, sukcesu i porażki, relacje z innymi, trudność w stawianiu granic oraz powtarzające się wzorce, które sprzyjają przeciążeniu.
U jednej osoby najważniejszym problemem będzie zewnętrzna sytuacja i rzeczywisty nadmiar obowiązków. U innej istotne mogą być wysokie wymagania wobec siebie, potrzeba kontroli, trudność w odpoczynku albo powtarzające się przejmowanie zbyt dużej odpowiedzialności.
Może pomagać lepiej rozumieć sposób reagowania na stres, własne granice i mechanizmy prowadzące do powtarzającego się przeciążenia.
Zmęczenie, problemy ze snem, koncentracją czy energią mogą pojawiać się również w depresji, zaburzeniach lękowych lub problemach zdrowotnych.
Może być wskazana, jeśli przeciążeniu towarzyszą nasilone objawy depresyjne, silny lęk, poważne problemy ze snem lub inne trudności wymagające oceny lekarskiej.
Nie musisz wcześniej wiedzieć, czy problem wynika z sytuacji życiowej, stresu, wysokich wymagań wobec siebie czy współwystępujących trudności psychicznych.
Rozmawiacie o napięciu, obowiązkach, pracy, nauce, odpoczynku, relacjach i obszarach, w których zauważasz zmianę.
Ważne jest, kiedy problem się pojawił, co go nasila i czy podobne okresy przeciążenia zdarzały się już wcześniej.
Specjalista pomaga ocenić, czy trudności wynikają przede wszystkim ze stresu i przeciążenia, czy mogą być związane również z innym obszarem.
Kolejnym krokiem może być psychoterapia, konsultacja psychiatryczna lub inna odpowiednia forma pomocy.
Najczęściej pierwszym krokiem jest konsultacja psychoterapeutyczna, która pozwala zobaczyć problem w szerszym kontekście.
Objawy mogą się częściowo nakładać, dlatego warto przyjrzeć się, jaki problem jest rzeczywiście na pierwszym planie.
Źródłem stresu może być nie tylko praca, ale również nauka, rodzina, relacje, choroba, odpowiedzialność za innych lub kilka trudnych sytuacji jednocześnie.
WHO opisuje wypalenie zawodowe jako zjawisko wynikające z przewlekłego stresu w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić. Dlatego opisujemy je na osobnej stronie.
Więcej o wypaleniu zawodowym →Trudność z rozpoczęciem działania, prokrastynacja lub utrata poczucia celu mogą pojawiać się przy przeciążeniu, ale także w depresji, lęku, perfekcjonizmie lub innych trudnościach.
Więcej o trudnościach z motywacją →Jeśli szczególnie interesuje Cię przeciążenie związane z pracą, możesz przeczytać również materiał Refleksji o wypaleniu zawodowym.
Jeśli przewlekły stres, napięcie i brak możliwości odpoczynku coraz bardziej wpływają na Twoje codzienne życie, możesz zacząć od konsultacji.