Media społecznościowe to główne pole bitwy o tożsamość seksualną. Jak nierealistyczne standardy i ciągła ocena w sieci wpływają na psychikę młodych ludzi?
W artykule, napisanym z myślą o terapeutach, rodzicach i nastolatkach, analizujemy kluczowe wyzwania ery cyfrowej, które wpływają na samoocenę seksualną i mogą zniekształcać obraz siebie:
- Wizerunek ciała w sieci: Dlaczego filtry, lajki i ciągłe porównania stają się źródłem obaw o wygląd własnego ciała i redukują seksualną pewność siebie?
- Nowe wyzwania etyczne: Od cyfrowej pracy seksualnej po ryzyko wykorzystania przez sztuczną inteligencję wygenerowanych treści.
- Seksting: W jaki sposób ta forma eksperymentowania wiąże się z presją rówieśników i niebezpieczeństwami związanymi z niekonsensualnym udostępnianiem treści?
To niezbędna lektura dla każdego, kto chce zrozumieć i wspierać rozwój emocjonalny i seksualny młodych ludzi w dzisiejszym świecie.
Wpływ mediów społecznościowych na zdrowie seksualne, wizerunek ciała i normy w kulturze młodzieżowej
• Media społecznościowe to nie tylko zwykłe platformy komunikacyjne. Stały się one kluczowym obszarem, w którym młodzi ludzie kształtują swoją tożsamość, wyrażają siebie i przyswajają nowe wzorce społeczne. Z perspektywy psychologii i psychoterapii, dogłębne zrozumienie cyfrowego środowiska jest niezbędne do właściwego wspierania młodzieży w ich rozwoju emocjonalnym i seksualnym.
• Dyskusja o seksualności w kontekście cyfrowym wykracza poza kwestie wizerunku ciała czy stosunku seksualnego. Adolescencja to czas intensywnego poszukiwania i kształtowania tożsamości, a media społecznościowe stają się zasadniczą przestrzenią do określania swojej identyfikacji i przynależności oraz wyrażania siebie. Ma to istotne znaczenie, ponieważ wpływa na język, którym młodzi ludzie zaczynają posługiwać się w rozmowach o seksualności i swoich doświadczeniach w tym obszarze. Obecnie na przebieg tego procesu znaczący wpływ ma aktywność w przestrzeni cyfrowej. Kluczowe jest zrozumienie tych wzajemnych powiązań.
Wizerunek ciała i estetyka cyfrowa: presja ideału
Jednym z najważniejszych aspektów kreowania swojego wizerunku w mediach społecznościowych jest wygląd i tzw. estetyka cyfrowa. Niektóre platformy społecznościowe umożliwiają użytkownikom tworzenie lub udoskonalanie obrazów za pomocą filtrów i sieci. W rezultacie, w świecie wirtualnym młodzi ludzie są otoczeni nie tylko przez wyidealizowane wizje ludzkiego ciała i jego możliwości, ale także wizję codziennego życia i otaczającego świata, która niejednokrotnie jest odległa od rzeczywistości.
W konsekwencji prezentacja siebie oparta na udostępnianiu przemyślanych treści, zawierających jedynie społecznie pożądane aspekty, staje się oczekiwaniem, którym użytkownicy cyfrowego świata starają się sprostać. Dodatkową formę wzmocnienia lub krytyki przyjmują polubienia, komentarze, ilość obserwatorów i ich zaangażowanie w sieci. Użytkownicy mediów społecznościowych są poddawani presji zdobywania popularności i wyróżniania się na tle grupy. Ze względu na intensywny rozwój dzieci i młodzież są wyjątkowo podatni na tego typu oddziaływania.
Odrębnym tematem jest zagadnienie pracy seksualnej w świecie cyfrowym, która staje się coraz bardziej popularnym zjawiskiem.Działalność online w tym zakresie może oferować złudzenie większej kontroli i zachęcać wizją łatwego zarobku już w młodym wieku.
Istotną rolę w uświadamianiu młodych ludzi na temat możliwości i zagrożeń, jakie niesie ze sobą funkcjonowanie w wirtualnej rzeczywistości ma edukacja ukierunkowana na wyposażenie w wiedzę i umiejętności dotyczące dbania o zdrowie zarówno w aspekcie fizycznym, psychicznymi, społecznym, jak i seksualnym oraz bezpieczeństwo i higienę w świecie cyfrowym.
Seksting: współczesna moda i wpływy środowiskowe
Jedną z form komunikacji, która zyskuje na znaczeniu jest seksting. Jest to zjawisko polegające na wysyłaniu, otrzymywaniu lub publikowaniu przez internet treści (najczęściej zdjęć lub filmów) o charakterze seksualnym, szczególnie popularne wśród nastolatków. Częstotliwość sekstingu w krajach hiszpańsko- i francuskojęzycznych waha się od 20% do 40%. Zjawisko to może pojawiać się już w relacjach pomiędzy dziećmi i ulegać nasileniu w kolejnych latach.
Motywacje i potencjalne zagrożenia
• Naturalnymi potrzebami okresu dojrzewania jest uzyskiwanie informacji zwrotnych na swój temat, chęć wyróżniania się i imponowania rówieśnikom, a także eksperymentowanie, zdobywanie nowych doświadczeń oraz testowanie granic zarówno swoich, jak i innych ludzi. Motywacją do podejmowania zachowań związanych z wysyłaniem, otrzymywaniem i publikowaniem treści o charakterze seksualnym może być, np. chęć flirtu i podtrzymania relacji lub potrzeba wyrażenia uczuć miłości, zaangażowania i zaufania. Często jednak młodzi ludzie podejmują zachowania związane z sekstingiem pod wpływem presji rówieśniczej, chęci dopasowania się do grupy i zyskania akceptacji jej członków lub pod wpływem impulsu, bez przemyślenia konsekwencji takiego działania. Chociaż seksting może wydawać się jedynie elementem nawiązywania relacji romantycznych, wiąże się z dużym ryzykiem. Cyfrowe materiały zostają bowiem utrwalone i mogą zostać wykorzystane wbrew woli ich autora.
• Specjaliści uznają seksting za jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla młodych użytkowników internetu. Wiąże się on z poważnymi niebezpieczeństwami, takimi jak cyberprzemoc związana z wykorzystaniem otrzymanych lub wygenerowanych materiałów do szantażu, nękania lub zastraszania. Ponadto istnieje poważne ryzyko upublicznienia otrzymanych lub wygenerowanych materiałów poprzez wysłanie ich do osób trzecich, a nawet opublikowania bez zgody osoby, która je udostępniła.
Należy również pamiętać, że generowanie, posiadanie i rozsyłanie materiałów o charakterze seksualnym przedstawiających wizerunek dziecka jest przestępstwem i może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.
JAK SIĘ CHRONIĆ?
– ZACHOWAJ OSTROŻNOŚĆ: Nigdy nie przesyłaj materiałów o charakterze seksualnym osobom, których nie znasz lub którym nie ufasz!
– NIE BÓJ SIĘ ODMAWIAĆ: W przypadku presji ze strony rówieśników masz prawo odmówić wysyłania kompromitujących materiałów.
– ROZMAWIAJ: W przypadku obaw lub wątpliwości porozmawiaj z zaufaną osobą dorosłą lub telefonem zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Pamiętaj, że wysyłając swoje intymne zdjęcie lub film tracisz kontrolę nad tym, co się później z nim stanie.
